Admin: 2 ревизии: initial

2011-01-29T16:35:49Z

2 ревизии: initial

← Претходна преработка	Преработка од 18:35, 29 јануари 2011
(нема разлика)

Bobibobi: Ситни поправки низ текстот

2007-06-04T21:47:48Z

Ситни поправки низ текстот

Прикажи промени

Admin на 12:12, 4 јуни 2007

2007-06-04T12:12:23Z

Нова страница

Ниту еден [[оперативен систем]] не е совршен, па така и [[GNU/Linux]] не е исклучок. Ако беше совршен немаше постојано да се подобрува!

Можно е да се соочите со одредени проблеми кога ќе мигрирате на [[GNU/Linux]], затоа сакаме да Ви укажеме на проблемите на кои може да наидете, се со цел подобра информираност пред миграцијата.

== Софтвер за Windows ==

Многу малку е веројатно Вашиот постоечки софтвер за Windows да работи стандардно под [[GNU/Linux]]. [[GNU/Linux]] е сосема различен оперативен систем и како таков, на него ќе може да се користи исклучиво софтвер наменет за таа платформа (види: [[Слободен софтвер]]). За среќа, постојат илјадници софтверски проекти кои Ви нудат алтернативни апликации за Вашите потреби што може да ги заменат апликациите што моментално ги користите.Табела со алтернативен софтвер може да се проследи овде (забелешка: ова е надворешен сајт, копија на табелата која ја одржуваме ние има тука).

Во некои случаи, заради барањата на Вашето работно место можеби ќе бидете приморани да користите одреден софтверски производ кој нема свој еквивалент достапен за [[GNU/Linux]].

== Windows емулатори ==

Одредени програми за [[GNU/Linux]] Ви овозможуваат да пуштате Windows апликации под [[GNU/Linux]] преку методот на 'емулација'. Некои од нив се Vmware, Win4lin, bochs, [[Xen]] and [[QEmu]]. Потребен ќе Ви биде инсталационен диск од Windows и лиценца за него, бидејќи овие програми впрочем вршат целосна инсталација на Windows под [[GNU/Linux]]. Потоа можете да го пуштате Windows како и секоја друга апликација под [[GNU/Linux]] и преку емулираната средина да користите софтвер за Windows.

Ако емулирањето не е ваш стил секогаш можете да користите [[GNU/Linux]] на компјутер на кој има инсталирано и Windows, при што кога компјутерот се пушта ќе можете да изберете кој систем сакате да го користите.

Има и други програми кои овозможуваат слој за компатибилност помеѓу Windows и [[GNU/Linux]] со што се овозможува пуштање на софтвер за Windows без користење на методот на емулација. Една таква програма е и wine. Името Wine доаѓа од англиската кратенка 'Wine is not an emulator' и оваа програма навистина не емулира туку имитира многу од системските функции на Windows (во овој случај не е потребно да инсталирате Windows на Вашиот компјутер). Со ова се овозможува инсталирање на софтвер за Windows преку Wine и негова употреба под [[GNU/Linux]]. Не секој софтвер за Windows функционира со примена на овој метод, но многу апликации (како што е австралијанската програма за пресметка на даноци 'eTax') работат со најмал вложен напор. На Интернет има добар извор на информации за тоа кои апликации функционираат со Wine и можете да го прегледате овде.

Покрај тоа што Wine Ви овозможува да инсталирате многу апликации наменети за Windows под [[GNU/Linux]], постои веројатност да искрснат многу проблеми при нивното користење. Постои и комерцијално решение кое е базирано на Wine и се вика CrossOver Office креирано од развојниот тим Codeweavers. Овој софтвер Ви дозволува лесно да инсталирате многу познати апликации и пакети како што се: Microsoft Office (верзиите 2003, XP, 2000 и 97), Microsoft Project, Microsoft Visio, Adobe Photoshop, Lotus Notes, Quicken, Shockwave Director, QuickTime и многу други, сето тоа [[GNU/Linux]]. Можете да го купите на Интернет при што добивате голема поддршка и помош при инсталирање и пуштање на софтверскиот пакет што сакате да го користите.

Не заборавајте дека постојат прекрасни слободни алтернативни решенија за неслободниот софтвер кој го користите на Windows, но во случај да морате да работите конкретно со некоја програма, тогаш еден од горе-наведените методи може да биде решение за тоа.

== Игри ==

Како и другите софтверски решенија за Windows споменати погоре, повеќето од компјутерските игри нема да можете да ги пуштите стандардно под [[GNU/Linux]]. За среќа, некои компании започнуваат да ги исправуваат ваквите проблеми. Некои од многу познатите игри како што се Unreal Tournament и серијалот Quake работат совршено под [[GNU/Linux]]. Главната причина за тоа е бидејќи тие користат OpenGL како енџин за рендерирање кој е слободен софтвер и под [[GNU/Linux]] системите работи стандардно. Многу други програми кои го користат неслободниот енџин на Microsoft, DirectX 3D ќе може да се пуштаат исклучиво под Windows. Повторно на спас доаѓа Wine затоа што многу игри можат да се пуштат преку него.

Исто како и кај погоре споменатиот Crossover office', има и друг комерцијален производ базиран на Wine наречен Cedega од TransGaming Technologies, чија специјалност е да нуди поддршка за над две илјади игри за Windows под [[GNU/Linux]]. Поддржани се многу популарни игри како што се '''Half Life 2, Counter Strike, Battlefield, Medal of Honor, Call of Duty, StarCraft, Civilization, Grand Theft Auto, Heroes of Might and Magic, EVE, EverQuest, World of Warcraft''' и многу други. Повеќе информации како и база на поддржани игри можете да најдете овде.

Се разбира [[GNU/Linux]] нуди илјадници игри првенствено наменети за него, од аркадни стилови табеларни игри, стратегии, RPG игри, па се до 3D пукачки игри во прво лице. Обемен број на игри со кој децата (и децата во Вас) ќе можат да се забавуваат.

== Компатибилност со Microsoft Office ==

Форматите на Microsoft Office исто така се тема на дискусија и во поглавјето 'Што со моите податоци?' на овој сајт. Можеби ќе сакате да го прочитате ако досега не сте го сториле тоа.

Форматот на датотеките на Microsoft Office не е слободен и е затворен формат. Иако типовите на датотеки од Word и Excel се псеудо стандарди за големите бизниси, важно е да разберете дека начинот на кој датотеките од апликациите на пакетот Microsoft Office ги зачувува податоците на Вашиот компјутер не е стандарден.

За среќа, постојат многу апликации за [[GNU/Linux]] кои може да се користат како замена за сите можности на Microsoft Office. Па дури и подобри, програми како канцеларискиот пакет [[OpenOffice.org]] можат дури и да читаат и запишуваат Microsoft Office датотеки. Од верзија 2.0.4, [[OpenOffice.org]] поддржува датотеки од Microsoft Office 95, 97, 2000/XP, и 2003 (за кои постои можност за извезување на документот во [[PDF]]). Иако постојат [[Формат|формати]] кои се [[:Категорија:Отворени формати|слободни и отворени]] за потребите што ги имате кога користите компјутер, сепак можеби ќе се соочите со потешкотии при конвертирањето на сложени датотеки од Microsoft Office (пр. кои користат Макроа), но поддршката се повеќе и повеќе се подобрува. Со оглед на тоа што Microsoft го поседува изворниот код за овие формати, тие можат, и тоа го прават, да ги менуваат форматите со секоја нова верзија. Стандардниот формат на датотеки во [[OpenOffice.org]] е [[Отворен формат за документи|ОДФ]] и е светски признат стандард за отворени документи ISO26300 со што форматите на датотеките нема да станат некомпатибилни во иднина. Тоа значи дека Вашите документи се секогаш безбедни без разлика со кој софтвер ќе посакате да ги отворате и користите.

Ако Ви е потребна поддршка за Microsoft Office во [[GNU/Linux]], [[OpenOffice.org]] треба да Ви заврши работа за речиси се што ви е потребно, па дури и повеќе од тоа. Исто така можете да го пробате [[OpenOffice.org]] и додека сеуште сте под Windows.

== Хардвер ==

[[GNU/Linux]] стандардно поддржува повеќе хардверски уреди од било кој и да е друг оперативен систем, но сепак постои одреден број уреди кои нема лесно да профункционираат. Најчесто овие уреди се нарекуваат 'Win уреди'. Овие компоненти имаат потреба од софтверски дел кој треба да е инсталиран на Windows со цел тие да работат, па така и нивното конфигурирање под [[GNU/Linux]] често е тешко. Пример за вакви уреди се картички за безжично поврзување, некои печатачи и некои внатрешни дајл-ап модеми. Во многу случаи, заедницата на слободен софтвер напишала свои драјвери за овие уреди, но постојат и други ситуации кога производителите не сакаат да издадат дополнителни информации за хардверските компоненти. За среќа се повеќе и повеќе производители нудат поддршка за [[GNU/Linux]], па да се надеваме дека овој проблем за брзо ќе биде минато.

[[GNU/Linux]] нуди поддршка за речиси сите графички картички кои денес се користат, иако можеби не секогаш ги користи целосно 3D потенцијалите на овие компоненти со стандардната инсталација на драјверите. Пр. стандардно постои слободен драјвер со 2D поддршка за NVidia картичките, но не и за 3D. NVidia сепак обезбеди добра поддршка за [[GNU/Linux]] со драјвери кои може во целост да ги искористат 3D можностите на уредот. Можеби ќе треба да ги инсталирате овие драјвери самостојно (достапни се од многу места на Интернет, како и од сајтовите на самите производители) бидејќи не доаѓаат стандардно со најголемиот број [[GNU/Linux]] дистрибуции. Ова произлегува како проблем од прашања поврзани со лиценцaтa за [[GNU/Linux]] која забранува вклучување на ваков тип софтвер во самиот систем. Сепак, инсталацијата на овие драјвери под [[GNU/Linux]] е лесна и секогаш постојат корисници кои ќе ви пружат помош.

== Кодеци ==

'Кодек' е кратенка од 'кодирање/декодирање' и се однесува на софтверската компонента која го преведува видеото и/или аудиото од нивната компресирана во нивната некомпресирана форма. QuickTime е пример за ваков тип на кодек.

За жал, многу од кодеците за вообичаените видео и аудио формати не се напишани за [[GNU/Linux]]. Но постојат пакети како 'w32codecs' кои овозможуваат [[GNU/Linux]] да ги користи кодеците за Windows за да пристапи до мултимедијалните формати и да ги пушта. Повторно, заради ограничувања поврзани со лиценцирањето, многу дистрибутери на [[GNU/Linux]] не ги вклучуваат овие пакети стандардно во нивните дистрибуции. Сепак, ваквите кодеци може лесно да се инсталираат и најчесто постои обемна документација за тоа како да ги инсталирате под одредена дистрибуција.

Обично, заедницата на слободен софтвер има своја слободна верзија на аудио и видео кодеци. Можеби два од најпознати кодеци се аудио кодекот oggvorbis и видео кодекот xvid. Овие кодеци не само што се со отоврен код туку се и ослободени од патенти. Може да се чувствувате сигурни кога ја енкодирате вашата музика и филмови користејќи ги овие кодеци под [[GNU/Linux]] и се разбира, без грижа за дигиталните рестрикции (DRM).

== Заштитени DVD дискови ==

Кога DVD форматот беше создаден, вклучуваше еден вид на заштита направена со цел да се избегне недозволено копирање. Софтверските DVD плеери добиваа клучеви за декрипција за да можат да пуштаат најразлични DVD содржини. Поради многу причини, официјални плеери за DVD за [[GNU/Linux]] не постоеја. На крајот откриени се пропусти во оваа заштита и дека клучеви за пристап до содржините на DVD дисковите воопшто не се потребни.

Постои пакет со име libdvdcss кој овозможува најголемиот број на мултимедијалните плеери за [[GNU/Linux]] да ја декриптираат и прикажат содржината од DVD дисковите. Користењето на овој пакет не е дозволен во одредени земји дури ни со Ваши, легално набавени DVD. Причината за ова се забраните од патентите и дигиталните авторски права. Со овие забрани, пакетот не е вклучен стандардно со [[GNU/Linux]] дистрибуциите. Ако е дозволено да го користите овој пакет во вашата земја, инсталацијата е многу лесна и ако наидете на проблеми, сигурно ќе најдете луѓе расположени за помош.

==Заклучок ==

[[GNU/Linux]] има голем број апликации за задоволување на Вашите потреби. Сепак, постојат апликации како Wine, CrossOver, Cedega и други кои ќе овозможат компатибилност со Windows софтвер кој сакате и понатаму да го користите.

Како што [[GNU/Linux]] станува се попопуларен, се повеќе уреди се произведуваат со стандардна поддршка за него. Постои голема веројатност Вашите хардверски компоненти да работат со стандардна инсталација на [[GNU/Linux]]. Сепак, за да ги искористите сите можности на Вашите уреди можеби ќе е потребно да инсталирате дополнителни пакети, како драјвери за видео картици и мултимедијални кодеци. Може да се случи некој ефтин 'win-хардвер' да не работи добро под [[GNU/Linux]] и можеби ќе треба да почекате последните верзии на некои игри или друг софтвер да бидат поддржани од Wine. Ако спаѓате во некоја од овие категории, сигурно ќе најдете помош ако се одлучите да го инсталирате и користите системот.

[[Категорија:Миграција]]
[[Категорија:Слободен софтвер]]

Можни проблеми при миграција - Историја на измените

Admin: 2 ревизии: initial

Bobibobi: Ситни поправки низ текстот

Admin на 12:12, 4 јуни 2007