Admin: 3 ревизии: initial

2011-01-29T16:29:31Z

3 ревизии: initial

← Претходна преработка	Преработка од 18:29, 29 јануари 2011
(нема разлика)

62.162.68.216: /* cp */

2007-11-08T13:05:11Z

← Претходна преработка		Преработка од 15:05, 8 ноември 2007
Ред 65:		Ред 65:

	* '''cp primer.txt primer2.txt'''		* '''cp primer.txt primer2.txt'''

			Ако сакаме да копираме фолдер, треба рекурзивно да пристапиме до него, пр:

			* '''cp -rf folder/ /usr/local/'''

			Ова ќе го ископира директориумот ''folder'' во /usr/local/ и целата негова содржина (пр. folder/podfolder).

	Сега ја имаме и новостворената датотека primer2.txt		Сега ја имаме и новостворената датотека primer2.txt

Admin: /* cal */

2007-05-21T23:11:39Z

cal

← Претходна преработка		Преработка од 01:11, 22 мај 2007
Ред 425:		Ред 425:
	28 29 30 31''		28 29 30 31''

	[[Категорија:~~Администрирање~~]]		[[Категорија:GNU/Linux]]

Admin на 16:42, 2 февруари 2007

2007-02-02T16:42:43Z

Нова страница

За сите оние кои што имаат чуство дека се изгубени кога ќе се најдат во [[GNU/Linux]] конзолата, се потрудивме да преведеме еден документ со неколку основни наредби. Сигурно ќе ви се најдат во секојдневната употреба на вашиот [[GNU/Linux]]. Бујрум за сите тазе Linuxаши.

== pwd ==
Print Working Directory - наредбата ви покажува во кој директориум се наоѓате моментално. Значи се наоѓаме во /root директориумот

* '''pwd'''
/root

== whoami ==
Koј сум јас? - наредбата го печати на екран вашето корисничко име под кое сте најавени. Моментално сме најавени како root.

* '''whoami'''
root

== cd ==
Change Directory - наредбата служи за менување на активните директориуми. Со следново го активираме директориумот корен (на највисоко ниво) во хиерархијата. (Root директориум)

* '''cd /'''

== ls ==
наредбата ls (list) ги листа сите датотеки во тековниот директориум. Исто како наредбата dir во DOS.

* '''ls'''
C bin boot dev etc home lib lost+found mnt opt proc root sbin tmp usr var

Го активираме mnt директориумот

* '''cd mnt'''

Тука се наоѓаат два директориуми

* '''ls'''
cdrom floppy

".." го претставува директориумот над тековниот во хиерархијата (анг. parent directory) т.е. за еден директориум над тековниот. Во овој случај cd .. не враќа во / директориумот.

* '''cd ..'''

-al опцијата на [ls] ни дава повеќе информации за датотеките и директориумите (тип, големина, сопственик, време на последната измена, дозволи). Со следната наредба прикажани се повеќе информации за датотеките и директориумите во "/" директориумот.

* '''ls -al'''
total 239
drwxr-xr-x 19 root root 4096 Dec 23 22:29 .
drwxr-xr-x 19 root root 4096 Dec 23 22:29 ..
..итн.

Потоа да се вратиме назад во /mnt директориумот

* '''cd /mnt'''

== touch ==

touch наредбата, меѓу другото може да креира празна датотека. Ја креираме primer.txt датотеката:

* '''touch primer.txt'''

Потоа поверуваме дали сме успеале:

* '''ls'''
cdrom floppy primer.txt

== cp ==

cp (Copy) наредбата врши копирање на една датотека во друга . Да направиме копија од primer.txt:

* '''cp primer.txt primer2.txt'''

Сега ја имаме и новостворената датотека primer2.txt

* '''ls'''
cdrom floppy primer.txt primer2.txt

== ln ==

ln (link) само ја поврзува датотеката со креирана врска во одреден ден од датотечниот систем. Пример:

* ln -s /home/user/firefox/firefox /usr/bin

Ако претходно постои врска или извршна датотека во /usr/bin/ со истото име, мора да ја избршите па да ја креирате новата.

== rm ==
rm (Remove) наредбата брише датотека. Да ја избришеме primer2.txt датотеката:

* '''rm primer2.txt'''
rm: remove `primer2.txt'? y

Да провериме дали успешно сме ја одстраниле:
* '''ls'''
cdrom floppy primer.txt

== mkdir ==
Make Directory - наредбата креира нов директориум. Да креираме директориум под името "dir"

* '''mkdir dir'''

Проверка дали постои:

* '''ls'''
cdrom dir floppy primer.txt

== rmdir ==
rmdir наредбата соодветно брише директориум. Го отстрануваме директориумот "dir" од претходниот пример:

* '''rmdir dir'''

Mала проверка дали е успешна операцијата:

* '''ls'''
cdrom floppy primer.txt

Повторно го креираме:
* '''mkdir dir'''

== mv ==
mv наредбата преместува една датотека од едно место на друго. Да ја преместиме "primer.txt" датотеката од /mnt директориумот во /mnt/dir

* '''mv primer.txt dir/'''

Сега веќе ја нема во /mnt

* '''ls'''
cdrom dir floppy

Го менуваме активниот директориум:
* '''cd dir'''

Сега "primer.txt" е во dir директориумот

* '''ls'''
primer.txt

Се враќаме за еден директориум погоре во хиерархијат т.е. во /mnt директориумот

* '''cd ..'''

Еве не назад:

* '''ls'''
cdrom dir floppy

'''Внимание''': rmdir наредбата работи само ако директориумот е празен:

* '''rmdir dir'''
rmdir: dir: Directory not empty

-rf опцијата на rm наредбата го брише соодветниот директориум и кога во истиот постојат други датотеки:

* '''rm -rf dir'''

'''ВНИМАВАЈТЕ''': rm -rf наредбата не ве предупредува за ништо, можете дури и да го избришете целиот / директориум. Употребувајте ја со внимание. Потврдуваме дека го нема dir директориумот:

* '''ls'''
cdrom floppy

== date ==
date наредбата ви го прикажува моменталното време:

* '''date'''
Sat Dec 23 22:40:48 CST 2000

== tar ==
Tape Archive - наредбата со -c (create), -z (компресирај со gzip програмот) и -f (file) опцијата прави backup на директориумот, го компресира и пакува во датотетка. Опцијата -v (verbose) ни го прикажува напредокот. Ова ќе го направиме со dir директориумот :

Повторно го креираме dir директориумот и во него ставаме 5 датотеки:

* '''mkdir dir'''
* '''cd dir'''
* '''touch file file1 file2 file3 file4'''

Проверуваме дека сме успеале:

* '''ls'''
file file1 file2 file3 file4

Се враќаме во /mnt директориумот

* '''cd ..'''
* '''ls'''
cdrom dir floppy

* '''tar -cvzf dir.tar.gz dir'''
dir/
dir/file
dir/file1
dir/file2
dir/file3
dir/file4

Сега имаме уште една датотека под името "dir.tar.gz":

* '''ls'''
cdrom dir dir.tar.gz floppy

Го бришеме dir директориумот:

* '''rm -rf dir'''
* '''ls'''
cdrom dir.tar.gz floppy

-x (extract) опцијата има спротивен ефект од -c опцијата. Да ја отпакуваме dir.tar.gz датотеката:

* '''tar -xvzf dir.tar.gz'''

Kако што се приметува, прикажан е и напредокот:
dir/
dir/file
dir/file1
dir/file2
dir/file3
dir/file4

Повторно го имаме dir директориумот:

* '''ls'''
cdrom dir dir.tar.gz floppy

* e таканаречениот "wild card". Следнава наредба ќе ги избрише сите директориуми и датотеки во тековниот директориум што почнуваат со dir:

* '''rm -rf dir''' *

Со ова ги избришавме dir директориумот и dir.tar.gz датотеката:

* '''ls'''
cdrom floppy

== cd ==

cd наредбата без параметар, не враќа во home директориумот. Бидејќи сме најавени како root корисник, ќе не врати во /root

* '''cd'''

== mount ==
mount служи за користење на CD ROM-от, Дискетни единици и останати периферни уреди за складирање податоци. Пред да почнеме со користењето на дискетната единица, мора логички да ја закачиме. Овој процес се нарекува "маунтирање" (анг. mounting, за жал немаме соодветен македонски збор). Значи мора да ја маунтираме дискетната единица. / dev/fd0 е ознака за дискетната единица. Ја маунтираме дискетната единица на /mnt/floppy директориумот (може кој било друг празен директориум).

* '''mount /dev/fd0 /mnt/floppy/'''

Кога ќе работиме со тој директориум ги имаме сите датотеки од дискот кој е моментално во дискетната единица.

* '''cd /mnt/floppy'''
* '''ls'''
readme.txt cpqm.cat cpqmhgy.cat csacpl.cp_ dpal.vx_ hcfapi.dl_ hcfcsa32.dl_ cpqb0ff.cty cpqm.inf cpqmhgy.inf disk.id hc.exe hcfcsa.dl_ hcfpnp.vx_

== umount ==
umount има спротивен ефект од mount наредбата. Одкога ќе завршиме со работа со дискетата, пред да ја извадиме од дискетната единица ја користиме umount наредбата:

* '''umount /dev/fd0'''

Ах, добивме грешка, ова е затоа што не може да се одмонтира (unmount) уред, додека се работи во директориумот на кој е монтиран.

'''umount: /mnt/floppy: device is busy'''

Излегуваме од директориумот и го одмонтираме:

* '''cd
* umount /dev/fd0'''

Сега веќе нема ништо во /mnt/floppy:

'''* cd /mnt/floppy
* ls'''

Mount наредбата, без никакви опции, ни кажува кои се уреди се закачени во системот:

* '''mount'''
* /dev/hda9 on / type ext2 (rw)
* none on /proc type proc (rw)
* usbdevfs on /proc/bus/usb type usbdevfs (rw)
* /dev/hda1 on /boot type ext2 (rw)
* /dev/hda6 on /home type ext2 (rw)
* /dev/hda8 on /tmp type ext2 (rw)
* /dev/hda5 on /usr type ext2 (rw)
* /dev/hda7 on /var type ext2 (rw)
* none on /dev/pts type devpts (rw,gid=5,mode=620)
* /dev/hda4 on /C type vfat (rw)

Да пробаме да го маунтираме CD ROM-от:
* mount /dev/hdb /mnt/cdrom

Добиваме грешка бидејќи /dev/hdb не постои.

//mount: /dev/hdb is not a valid block device//

CD ROM-от e пријавен под hdc.

* '''mount /dev/hdc /mnt/cdrom'''

mount: block device /dev/hdc is write-protected, mounting read-only

'''* cd /mnt/cdrom
* ls'''
COPYING.TXT ChangeLog INSTALL [[GNU/Linux]] README.SOURCE RELNOTES COPYINGLIB.TXT Changelog.txt INSTALL.TXT README README.TXT RELNOTES.TXT
'''
* cd
* umount /dev/hdc
'''

== eject ==
Наредбата го исфрла цд-то надвор, т.е. го отвара ЦД-РОМ-от:

* '''eject'''

Продолжуваме во /home директориумот:

* '''cd /home'''

Овој директориум ги содржи директориумите на сите корисници:

* '''ls'''
courier goran lost+found mysql netsaint

== useradd ==
Оваа наредба додава нов корисник во вашиот Linux систем:

* '''useradd test'''

Сега постои и директориум за новиот корисник:

* '''ls'''
courier goran lost+found mysql netsaint test

Поставуваме нова лозинка за test корисникот:

== passwd ==
* '''passwd test'''

Changing password for user test
New UNIX password:
BAD PASSWORD: it is too short
Retype new UNIX password:
passwd: all authentication tokens updated successfully

== su ==
Switch User наредбата служи за промена на активниот (пренајавување) корисник. Доколку од root се пренајавуваме како било кој друг корисник, не ви треба лозинка..
Доколку од обичен корисник пренајаувате во root или едноставно го менуваме корисникот, лозинката е неминовна. Се пренајавуваме како test корисникот.

* '''su test'''

знакот '''$''' значи дека сме обичен корисник. Преминуваме во сопствениот (home) директориумот на корисникот, т.е. во /home/test

# '''cd'''
# '''ls'''
Desktop

Го враќаме активниот корисник во неговата сметка.

$ '''exit'''

== --help ==
--help ни дава повеќе информации за наредбите:

* '''mkdir --help'''
Usage: mkdir [OPTION] DIRECTORY...
Create the DIRECTORY(ies), if they do not already exist.
..итн.

== whereis ==
whereis наредбата ни ја дава локацијата на приложениот параметар во системот:

* '''whereis rmdir'''
rmdir: /bin/rmdir

== find ==
find наредбата исто така ни помага да најдеме датотеки или директориуми:

* '''find / -name "cdrecord" -print'''
/usr/bin/cdrecord

== locate ==
locate ја врши истата работа, со тоа што прво мораме да створиме база на податоци за пребарување со updatedb наредбата:

* '''updatedb'''
* '''locate finger'''
/usr/bin/finger
/usr/bin/kfinger
/usr/sbin/safe_finger

== uname ==

Листа информации во врска со тековниот кернел, неговата верзија, името на хостот на тековниот компјутер и сл.

* uname -rs
[[GNU/Linux]] 2.6.16.14

== ifconfig ==
ifconfig наредбата ни ги прикажува конфигурациите на мрежните интерфејси. Овде ги гледаме loopback (127.0.0.1) и eth0 (ethernet card) со адреса: 192.168.4.1

* '''ifconfig'''

eth0 Link encap:Ethernet HWaddr 00:20:78:11:BA:7B
inet addr:192.168.4.1 Bcast:192.168.4.255 Mask:255.255.255.0
UP BROADCAST RUNNING MULTICAST MTU:1500 Metric:1
RX packets:44 errors:0 dropped:0 overruns:0 frame:0
TX packets:46 errors:1 dropped:0 overruns:1 carrier:0
collisions:0 txqueuelen:100
Interrupt:11 Base address:0xc000
lo Link encap:Local Loopback
inet addr:127.0.0.1 Mask:255.0.0.0
UP LOOPBACK RUNNING MTU:3924 Metric:1
RX packets:258 errors:0 dropped:0 overruns:0 frame:0
TX packets:258 errors:0 dropped:0 overruns:0 carrier:0
collisions:0 txqueuelen:0

== cal ==
Ни прикажува календар за овој месец:

* '''cal'''
''December 2000
Su Mo Tu We Th Fr Sa
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31''

Aко на пример ни треба март 1976:

* '''cal 3 1976'''
''March 1976
Su Mo Tu We Th Fr Sa
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31''

[[Категорија:Администрирање]]

GNU/Linux основни команди - Историја на измените

Admin: 3 ревизии: initial

62.162.68.216: /* cp */

Admin: /* cal */

Admin на 16:42, 2 февруари 2007